Historia żeglarstwa

Jezioro Balaton jest domem dla wielu wyjątkowych i historycznych łodzi. Już w 1753 roku rodzina Festeticsów zbudowała statek do transportu soli, który przewoził 12 wagonów soli do Keszthely. W 1797 roku György Festetics zbudował Phönixa, okazały, 31,5-metrowy statek z 50-osobową załogą, używany jako luksusowy jacht dla gości królewskich.

Rejsy rozpoczęły się na dobre w 1846 roku wraz z pierwszym parowcem z kołem łopatkowym, łączącym Balatonfüred z innymi miastami, takimi jak Keszthely i Alsóörs. W 1866 roku gazeta „Sürgöny” ogłosiła planowaną wizytę królowej Elżbiety w Balatonfüred. Chociaż nigdy nie przyjechała, szum wokół jej wizyty doprowadził do zbudowania nowych zamków, stacji kolejowych i eleganckich łodzi, które miały być gotowe na jej pobyt.

Hrabia Ödön Batthyány, kluczowa postać węgierskiego żeglarstwa, odniósł międzynarodowy sukces w latach 60. XIX wieku. Jego 75-tonowy jacht Soaring Cloud pokonał brytyjskich konkurentów i zapoczątkował złotą erę żeglarstwa na Balatonie. W latach 80. XIX wieku po jeziorze pływało około 70 żaglówek wszelkiego rodzaju, a rozwijająca się kultura żeglarska stworzyła fundament dla powstania legendarnych statków, które na stałe zapisały się w historii regionu.

Dwa historyczne statki pasażerskie, Helka i Kelén, zwodowane w 1891 roku, nadal są w eksploatacji. Pierwotnie napędzane parą, w 1962 roku zostały przebudowane na silniki diesla i obecnie pełnią funkcję nostalgicznych statków wycieczkowych. Helka kiedyś zamarzła w jeziorze i ludzie tańczący na jej pokładzie musieli ją wydobyć. W latach 80. służyła nawet przez krótki czas jako kawiarnia nad jeziorem, zanim została w pełni odrestaurowana. Ich nazwy nawiązują do XIX-wiecznej balatońskiej legendy o Helce, córce możnowładcy z Tihany, oraz Kelénie, skromnym pasterzu – opowieści, która na zawsze splata się z historią jeziora.

Dziedzictwo żeglugowe Balatonu obejmuje znacznie więcej niż tylko te dwa statki. Kisfaludy, pierwszy parowiec kołowy na jeziorze (1846–1887), został wiernie zrekonstruowany i dziś pozwala podróżnym zobaczyć, jak wyglądała żegluga w XIX wieku. Jókai, parowiec z 1913 roku, przetrwał dwie wojny światowe, zatonięcie oraz liczne odbudowy, stając się jednym z najstarszych zachowanych statków usługowych w dziejach Balatonu. Również Hableány, którego XIX-wieczny pierwowzór zatonął w tajemniczych okolicznościach, doczekał się współczesnej repliki, przywracającej atmosferę dawnych rejsów.

Sirocco, jeden z największych i najbardziej eleganckich żaglowców regatowych na Węgrzech, to kolejny kultowy statek. Zbudowany jako jeden z trzech 75-żaglowych jachtów wycieczkowych, jest teraz dostępny do wyczarterowania – idealny na rejsy o zachodzie słońca i dla miłośników żeglarstwa.

Wszystkie te jednostki – od pierwszych parowców po legendarne jachty – tworzą wyjątkową opowieść o Balatonie: o przygotowaniach do wizyt królewskich, które nigdy nie doszły do skutku, o wyczynach żeglarskich, o dramatycznych zatonięciach i skrupulatnych odbudowach, a także o ponadczasowych legendach, które na zawsze łączą jezioro z ludźmi darzącymi je wyjątkowym sentymentem.